راديو و تلويزيون ، سودآور نيست ؛ نتيجه گرايش به سوى تمركز نظام خبرى است . روزنامه‌هاى كوچك قرون نوزدهم و بيستم كه مظهر استقلال و تنوع حقيقى بوده‌اند ، ديگر نمىتوانند به حيات خود ادامه دهند ، تعداد روزنامه‌ها روز به روز كمتر و ابعاد آن روز به روز بزرگتر مىشود . مطبوعات در دست تنى چند متمركز مىشوند . در سالهاى اخير چنين پديده‌يى وسعت و دامنهء مخصوصى در بريتانياى كبير گرفت و به‌طور خاصى افكار عمومى را تكان داد ، ولى اين پديده‌يى عام است . مثلا در كشور فرانسه مطبوعات محلى تقريبا در همه‌جا در انحصار يك يا دو روزنامه درآمده است . در مورد راديو و تلويزيون هم به سبب تعداد محدود امواجى كه در اختيار هر كشور است ، تمركز ، امرى لازم است ؛ بدين‌سان تنوّع و تعدد به تدريج ، به سود چند انحصارگر بزرگ كه قدرت عظيمى با ماهيت غير دموكراتيك ، در دولت دارند از بين مىرود . تصويرى كه در بالا رسم كرديم تا حدى سياه است . اين تصوير ، گرايشهاى طبيعى نظام خبرى را در يك نظام مبتنى بر آزادى فعاليت اقتصادى توصيف مىكند . گرايشهاى مذكور به وسيلهء عناصر گوناگونى كه ممكن است تقويتشان كرد متوقف يا متعادل مىگردند . اولين درمان عبارت است از اينكه در يك كشور ، نظام خبرى سرمايه‌دارى و نظام خبرى سوسياليستى با يكديگر همزيستى داشته باشند و هريك آن ديگرى را تصحيح كنند . عملا در ميان بسيارى از ملل غربى ، مطبوعات از روى الگوى سرمايه‌دارى سازمان يافته ، ولى راديو و تلويزيون در دست دولت يا يك بنگاه دولتى است . بدين ترتيب راديو و تلويزيون ، آزاد از قيود تبليغات و نفع‌پرستى مىتوانند دست به فعاليتهاى تربيتى زنند و اثرات « تحميق » نظام خبرى سرمايه‌دارى را جبران كنند . چندگونگى حاصل از وجود مطبوعاتى آزاد در كنار راديو و تلويزيون به اين دو اجازه نمىدهند كه در سراشيب تبليغات اقتدارطلب سقوط كنند . حتى در راديو و تلويزيون دولتى هم مىتوان روشهاى ابتكارى چندگونگى را كه مىگذارد تا شهروندان استدلالات مختلف موجود را بشناسند وارد كرد . چندگونگى سرمايه‌دارى تا حد زيادى امرى تخيلى است : كمند كسانى كه چند روزنامه مىخرند ، تقريبا همه يك روزنامه مىخوانند و بنابراين ، ديدى ناقص از مسائل دارند . برعكس مباحثات روزنامه‌نگاران يا شخصيتهاى مختلف العقيده در راديو و تلويزيون ، به تنوّع اصيلى كه با روح دموكراسى موافق است تحقق مىبخشد . به همين ترتيب است ، اعطاى اجازهء استفاده از راديو و تلويزيون براى مدت مساوى در هنگام انتخابات . اين همزيستى دو نظام ، معمولا نتايج نيكويى دارد : در پاره‌يى از كشورها مثلا در